sobota, 10 stycznia 2026

Wydarzyło się 10 stycznia

       W 1903 roku w Krakowie wystąpiła Helena Modrzejewska jako Lady Makbet:


Dopisek do komentarza Karoliny: Modrzejewska miała zwyczaj robić zdjęcia w kostiumach postaci, które grała. Są też jej zdjęcia jako Lady Makbet. Znalazłam dwa:





       W 1931 roku w Teatrze Wielkim w Tosce jako Cavaradossi wystąpił Jan Kiepura.


       W 1946 w Filharmonii Krakowskiej w koncercie symfonicznym wystąpili: Andrzej Panufnik, kompozytor i główny dyrygent Filharmonii Krakowskiej oraz Jan Ekier, pianista i kompozytor.  W ramach koncertu została wykonana między innymi Uwertura tragiczna skomponowana przez Panufnika w 1942 roku, której nuty później w czasie wojny zaginęły, ale utwór został przez kompozytora zrekonstruowany. 

       Uwertura tragiczna Andrzeja Panufnika to jedna z najbardziej dramatycznych jego kompozycji. W utworze znajdują się nawiązania do odgłosów wojny, lecącego samolotu, karabinu maszynowego czy bombardowania. 

6 komentarzy:

  1. Rok 1903... Ciekawa jestem jak wyglądała Modrzejewska w roli Lady Makbet. Pozdrawiam serdecznie

    OdpowiedzUsuń
  2. Nie wiem czy któreś jest akurat z 1903 roku, ale znalazłam dwa zdjęcia Modrzejewskiej jako Lady Makbet. Uzupełniłam wpis.

    OdpowiedzUsuń
  3. Uwertura tragiczna Andrzeja Panufnika to jedna z najbardziej dramatycznych jego kompozycji. W utworze znajdują się nawiązania do odgłosów wojny: lecącego samolotu, karabinu maszynowego czy bombardowania.

    Czytając powyższy fragment, przypomniała mi się historia niezwiązana bezpośrednio ani z operą, ani z polskimi wykonawcami operowymi, a jednak równie silnie działająca na wyobraźnię i emocje.

    Było to pewnie ponad 20 lat temu — dokładnego roku nie pamiętam — ale doskonale pamiętam datę: 11 listopada. Jechałem samochodem w okolicach Toronto i słuchałem radiowej audycji poświęconej II wojnie światowej. Prezenter opowiadał o wydarzeniu z 19 maja 1942 roku, kiedy to realizator dźwięku w Surrey, w Anglii, próbując nagrać śpiew słowików, zarejestrował coś zupełnie innego. Wraz z ptasim koncertem uchwycił dźwięk niemal 200 bombowców RAF lecących na nalot na Mannheim w Niemczech. Nagranie to funkcjonuje pod tytułem Nightingales sing with RAF bombers overhead i można je znaleźć tutaj: Słowiki śpiewają z bombowcami RAF nad głowami.

    Rzadko kiedy jakiekolwiek nagranie dźwiękowe zrobiło na mnie tak ogromne wrażenie. To zestawienie było wręcz upiorne w swojej sugestywności: piękny, spokojny śpiew ptaków i harmonia natury — którą zresztą bardzo cenię — skonfrontowane z brutalną rzeczywistością wojny. Te lecące samoloty za chwilę miały bombardować miasta, zabijać ludzi, a część załóg zapewne nigdy nie wróciła do bazy. Pamiętam, że zjechałem wtedy na boczną uliczkę tylko po to, aby w ciszy i skupieniu dosłuchać nagranie do końca. Mam wrażenie, że nawet najlepszy film grozy nie wywołałby we mnie równie silnych emocji.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję, nie znałam tego nagrania, wrażenie potężne. Pomyślałam też o tym, jak wielka jest siła natury, tego słowika nie uciszył dźwięk bombowców, nadal śpiewa swoją pieśń miłosną. To właśnie wydaje się tak niesamowite.

      Usuń
  4. 10 stycznia 1903 roku wypadł w sobotę - jak w tym roku:)
    H. Modrzejewska to dla mnie nieco mglista legenda, co innego A.Panufnik - pamiętam że słuchałem jego utworów w Polskim Radio i nagle... zniknął. Wiele lat później dowiedziałem się, że "uciekł" do Anglii.
    Kilka lat temu mile zaskoczyło mnie wykonanie jego symfonii w Melbourne - muzyka silniejsza niż życie.

    OdpowiedzUsuń
  5. Tak, powtórzyła się data i nawet dzień tygodnia :-)
    Panufnik po wojnie jeszcze przez kilkanaście lat mieszkał i pracował w Polsce, zanim wyjechał zniesmaczony komunistyczną władzą i propozycjami, które odbierał jako naciski, żeby donosić na środowisko artystów. No i po wyjeździe jego utwory zostały zakazane, przestały się pojawiać w radiu.
    Koncert w Melbourne oznacza, że jego muzyka jest teraz grana wszędzie i znana na całym świecie. Jego córka też jest kompozytorką. Skomponowała jeden z utworów chóralnych wykonywanych podczas koronacji Karola III 6 maja w 2023 r.

    OdpowiedzUsuń