piątek, 26 grudnia 2025

Kolęda o świętym Szczepanie

     Dzisiaj, w drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia czci się pierwszego męczennika, czyli świętego Szczepana, w tradycji zwanego Protomartyrem. Jesteśmy w czasie kolędowym, więc i o Szczepanie kolęda jest, a jakże. Trzeba ją zaśpiewać właśnie dzisiaj. 

       Muzyka stara, tradycyjna. Słowa także. W Dziełach Wszystkich Oskara Kolberga tekst tej kolędy i nuty znajdują się w tomie piątym. Poniżej krakowska wersja tekstu, śpiewano ją w Małopolsce i na Podkarpaciu. Tekst jest nieco humorystyczny.

     I takie fajne nagranie - domowe: 

Święty Szczepan po kolędzie gdy chodził,

Wnet się kniemu i Jan święty nagodził.

       Pójdźmyż prosto mój Janeczku do szopy,

      Gzie nam gwiazda drogę ściele w też tropy.

Znajdziemy tam pacholątko nadobne,

Mówią wszyscy że jest Bogu podobne.

       Obyczajnież Panie Janie witajcie

       To dzieciątko, pięknie mu się kłaniajcie. 

I wy Stefan z ostróżnością dla Boga

Przyklękajcie, by nie trzasła podłoga. 

       Rozumiałby stary Józef że to wy,

       Byłżeby śmiech jako mówią gotowy.

Nie uczcież wy miły Janie Stefana,

Mam ja zdrowe do klękania kolana.

        Weźmiewa też małe dziatki w tę drogę,

        Będą cup, tup, przed dzieciątkiem w podłogę.

Tak choćby się co nam starym przydało,

W kupie dziatwy za nicby się nie zdało.

        Pójdźmyż prędko witać Pana nowego,

        Niechaj nas nikt nie uprzedza do niego.

Po kolędzie zaś do tego klasztora

Wstąpmy, bo tu dobra nasza podpora.

         Dobrodziejka Jejmość Xieni jest szczodrą,

         Da posiłek i kolędę nam dobrą.

Tu z nią święty Jędrzej wraz gospodarzy

Bardzo dobrze, i wszystko się im darzy.

         Matka też Salomea Gospodynią;

        Oneć to tu wszystkie nam dobrze czynią.

Więc możem się tego pewnie spodziewać,

Że nie będziem próżno gębami ziewać.

        Każą wina po półgarca nalewać,

        My też nie ustaniemy grać i śpiewać.

10 komentarzy:

  1. Nie słyszałam tej kolędy. A szkoda, bo jest piękna. Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
  2. Oczywiście, że piękna, tak naprawdę wiele jest zapomnianych kolęd, których się nie śpiewa, a są piękną polską tradycją

    OdpowiedzUsuń
  3. Dzień św Szczepana... w Australii chyba mało kto o nim wie.
    Zapomniane kolędy - dziękuję za sympatyczne przypomnienie.
    Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
  4. Szczepan to spolszczona wersja imienia Stefan (Stephanos) - w Wiedniu jest chyba najsłynniejsza katedra pod wezwaniem św. Szczepana - Stephansdom, ale w Australii, w Brisbane też znajduje się znana katedra: Saint Stephen's Cathedral - https://pl.frwiki.wiki/wiki/Cath%C3%A9drale_Saint-%C3%89tienne_de_Brisbane
    We Francji jest kilka znanych kościołów pod tym wezwaniem, w wersji francuskiej to Saint Etienne

    OdpowiedzUsuń
  5. Jaka super kolęda, i wykonanie i instrumenty i humor. Szkoda, że pominęli środkową część ze św. Józefem i dziećmi :(
    A jaki piec za nimi 🙂

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Bo może w tej książeczce, z której śpiewa, nie ma tej wersji krakowskiej, tylko inna

      Usuń
  6. Lubię takie archaizmy. W polskiej kulturze trochę ich jest.

    OdpowiedzUsuń
  7. Akurat w kolędach jest ich bardzo dużo, przetrwały dzięki temu, że są jeszcze śpiewane; pamiętam jak ktoś próbował poprawiać tekst "i Józef stary Ono pielęgnuje" na "on Go pielęgnuje", a wtedy cała składnia się sypie; współcześni nie wiedzą, że Ono oznacza to Dzieciątko

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Mam nadzieję, że poprawka się nie przyjęła.
      My śpiewamy "i Józef święty Ono pielęgnuje". Ale to jest ok.

      Usuń
    2. To zależy, kto śpiewa... ludzie tacy co chodzą do kościoła chyba tylko od święta, śpiewają to, co im organista wyświetli na ekranie, bo nie znają słów, ci, co znają, są w mniejszości, a jak organista ma dobry tekst, to śpiewają poprawnie, też słyszę wersję z Józefem świętym najczęściej

      Usuń