środa, 8 kwietnia 2026

O czytaniu i pisaniu w roku 1888

      Nie pierwszy to raz, gdy znajduję intrygujące, a może nawet i pouczające ciekawostki w dawnej polskiej prasie. Tym razem wpadła mi w oko "Gazeta Świąteczna" z 8 kwietnia 1888 roku prowadzona przez redaktora Hermana Benniego (1834 - 1900). Fryderyk Emanuel Herman Benni był ewangelickim pastorem, a także lektorem języka angielskiego i francuskiego, założycielem prywatnej szkoły męskiej, w której zatrudniał wybitnych polskich nauczycieli oraz jednym z inicjatorów budowy pomnika Adama Mickiewicza w warszawie w stulecie urodzin poety. Jednocześnie redagował w różnych okresach życia "Kuriera Warszawskiego", "Ateneum" a także wspomnianą na początku "Gazetę Świąteczną". 

     W numerze 379 z 8 kwietnia 1888 roku "Gazety Świątecznej" mocnym akcentem jest reklama i zachęta do pracy nad usprawnianiem umiejętności czytania i pisania po polsku. Trzyczęściowa - można powiedzieć reklama - stopniuje te umiejętności i zachęca do dalszego ich pogłębienia w bardzo pomysłowy i motywacyjny sposób. 


Podoba mi się sformułowanie: "Kto umie już czytać, a chce się nauczyć pisać", a niżej: "Kto pisać już trochę umie, niech się nauczy pisać poprawnie". Zwłaszcza to drugie - uważam - nie straciło na aktualności. Bo chociaż naukę czytania i pisania mamy od dawna obowiązkową, poprawność tekstów pisanych tu i ówdzie, nawet publicystycznych na portalach informacyjnych, przedstawia wiele do życzenia. Coraz więcej osób chciałoby zabłysnąć opublikowaniem swojej twórczości, ale pracy nad doskonaleniem polszczyzny raczej unikają, sądząc, że podstawy wyniesione ze szkoły podstawowej wystarczą, aby wielkim/-ką pisarzem/-rką zostać. 
      Na ostatniej zaś stronie gazety znajduje się lista aktualnych publikacji, które można zakupić. Uderza obecność wielkiej literatury. Są opowieści i opowiadania  Kraszewskiego, Prusa, Konopnickiej, Orzeszkowej, publikacje naukowe, jak Jeske-Choińskiego oraz historyczne, podróżnicze a także  poradnik słynnej Ćwierciakiewiczowej pt. Cokolwiekbądź chcesz wyczyścić, czyli Porządki domowe za 40 kopiejek. I ta ostatnia pozycja bardzo by mi się przydała. 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz